तीळाच्या तेलाला 'तेलावाची राणी' का म्हणतात?

तीळाच्या तेलाला तेलाची राणी म्हटले जाते, कारण त्यात अनेक घटक असतात जे विविध आरोग्य फायदे देतात आणि ते स्वयंपाक, त्वचेची निगा आणि इतर उपयोगांसाठी देखील वापरले जाते. हे तेल आपल्या परंपरेत खूप पूर्वीपासून आहे, तेव्हाचे लोक ते अनेक प्रकारे वापरत असत. त्यात एक अद्वितीय सुगंध आणि चव असते जी स्वयंपाकाला चांगली पूरक ठरते, त्वचेला पोषण देते आणि हाडांच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर असते. विशेषतः आशियाई देशांनी त्याचे उपयोग शोधले आहेत आणि ते आणखी सुधारण्यासाठी त्यावर काम करत आहेत.

हे तेल तळण्यासाठी किंवा अन्नाला चव देण्यासाठी वापरले जाते, त्याचबरोबर त्याला औषधी उपयोग देखील आहेत, जसे की शरीराची मालिश, केसांना तेल लावणे आणि अगदी लहान जखमा बऱ्या करणे. असे म्हटले जाते की या तेलातील चांगले चरबी, अँटीऑक्सिडंट्स आणि जीवनसत्त्वे यांसारखे पोषक घटक हृदयाचे आरोग्य आणि त्वचेचे आरोग्य लक्षणीयरीत्या सुधारतात. अशा प्रकारे, आहारात नियमितपणे पण कमी प्रमाणात तिळाचे तेल वापरणे इतर कोणत्याही तेलापेक्षा जास्त आरोग्यदायी असते. आयुर्वेद आणि चीनी औषध प्रणाली आजही तिळाच्या तेलावर अवलंबून आहेत, जुन्या आणि प्रभावी उपचार पद्धती आजही वापरण्यासाठी. अँटीऑक्सिडंट्स तेलाला जास्त काळ ताजे ठेवण्यास मदत करतात आणि त्यामुळे ते आपले गुणधर्म न गमावता जास्त काळ साठवता येते.

तीळाच्या तेलाला तेलाची राणी म्हणण्याची ७ प्रमुख कारणे येथे दिली आहेत:

१. हजारो वर्षांपासून तिळाच्या तेलाचा वापर

तिळाचे तेल हे अस्तित्वात असलेल्या सर्वात जुन्या तेलांपैकी एक आहे, जे ५००० वर्षांहून अधिक काळापासून आहे. प्राचीन भारतीय, चीनी आणि इजिप्शियन ग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख अन्न, औषध आणि धार्मिक विधींच्या क्षेत्रात आढळतो. भारतात, तिळाच्या तेलाला ‘तीळ का तेल’ असे म्हणतात आणि आयुर्वेदामध्ये सांधेदुखीसाठी मालिश करण्यासाठी आणि सामान्य आरोग्यासाठी वापरले जाते.

चीनमध्ये, ते रक्ताभिसरण सुधारण्यासाठी, त्वचेच्या संक्रमणासाठी प्रतिजैविक म्हणून आणि स्वयंपाकाच्या उद्देशाने वापरले जात असे. इजिप्शियन लोकांनी, दरम्यान, ते जखमा बऱ्या करण्यासाठी आणि सौंदर्य उपचारांसाठी वापरले. फार कमी तेलांना असा लांब आणि समृद्ध इतिहास आहे. अनेक शतकांपासून या तेलाचा सततचा वापर हे दैनंदिन जीवनात तसेच आरोग्य सेवेतील त्याच्या महत्त्वाचे प्रमाण आहे.

२. तिळाच्या तेलात उच्च पौष्टिक मूल्ये आहेत

तिळाच्या तेलात मानवी शरीरासाठी फायदेशीर अनेक पोषक घटक असतात. त्यात आहेत:

• निरोगी चरबी, विशेषतः ओमेगा-६ फॅटी ॲसिडस्
• त्वचा आणि हृदयाच्या आरोग्यासाठी व्हिटॅमिन ई
• रक्त गोठण्यासाठी आणि हाडांच्या निर्मितीसाठी व्हिटॅमिन के
• तांबे, कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम यांसारखी खनिजे

या पोषक घटकांमुळे दाह, खराब कोलेस्ट्रॉल कमी होते आणि हाडांचे आरोग्य चांगले राहते. बहुतेक इतर स्वयंपाकाच्या तेलांवर काहीतरी शुद्धीकरण प्रक्रिया केली जाते, आणि या काळात अनेक पोषक घटक नष्ट होतात. थंड दाबलेले तेल, मात्र, त्यांचे नैसर्गिक फायदे मोठ्या प्रमाणात टिकवून ठेवतात, त्यामुळे चांगल्या आरोग्याची काळजी घेणाऱ्या व्यक्तींसाठी ते चांगले पर्याय म्हणून काम करतात.

३. तिळाच्या तेलात मजबूत अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म आहेत

नैसर्गिक अँटीऑक्सिडंट्स सेसामोल, सेसामिन आणि सेसामोलिन असल्यामुळे, तिळाचे तेल शरीराचे फ्री रॅडिकल्सपासून संरक्षण करते, अन्यथा अनेक रोग आणि वृद्धत्वात समाविष्ट होऊ शकणारे विनाशकारी रेणू.

शेल्फ लाइफ जास्त काळ टिकवणे हा अँटीऑक्सिडंट क्रियेचा आणखी एक फायदा आहे. जिथे इतर तेल लवकर खराब होतात, तिथे हे विशिष्ट तीळ का तेल कोणत्याही कृत्रिम संरक्षक द्रव्यांशिवाय जास्त काळ टिकते. यामुळे हे तेल केवळ पाककृतींसाठीच नव्हे, तर त्वचेच्या काळजीमध्ये सर्व प्रकारच्या वृद्धत्वापासून आणि नुकसानीपासून संरक्षण करण्यासाठी उपयुक्त ठरते.

४. तिळाचे तेल हृदयाच्या आरोग्यासाठी चांगले आहे

तिळाचे तेल अनेक प्रकारे हृदयाच्या आरोग्यासाठी खूप महत्त्वाचे आहे. त्यात काही असंतृप्त चरबी असतात ज्यामुळे खराब कोलेस्ट्रॉल कमी होते. त्यात असलेले लिग्नन्स आणि वनस्पती घटक रक्तदाब कमी करण्यास मोठ्या प्रमाणात मदत करू शकतात.

काही संशोधनानुसार, आहारात त्याचा नियमित समावेश केल्याने रक्त परिसंचरण सुधारण्यास मदत होते, तसेच हृदयाच्या समस्या किंवा हृदयरोगाचा धोका कमी होतो. त्याला खूप चांगली उष्णता स्थिरता असल्यामुळे, ते खराब न होता किंवा हानिकारक पदार्थ न सोडता रोजच्या स्वयंपाकासाठी वापरणे सुरक्षित आहे.

५. तिळाचे तेल त्वचा आणि केसांच्या काळजीसाठी मदत करते

तिळाचे तेल हे त्वचा आणि केसांच्या काळजीमध्ये महत्त्वाचे तेल आहे. त्याच्या जीवाणूविरोधी आणि दाहक-विरोधी गुणधर्मांमुळे ते कोरडी त्वचा, मुरुम आणि लहान जखमांवर उपचार करण्यास मदत करते. असे मानले जाते की ते टाळूला मालिश केल्याने रक्ताभिसरण उत्तेजित होते आणि कोंडा नियंत्रित होतो.

संपूर्ण भारतात लहान मुलांच्या मालिशसाठी हे तेल वापरले जाते, ज्यामुळे हाडे मजबूत होतात आणि झोप येण्यास मदत होते. हे त्वचेत सहजपणे शोषले जाते असे म्हटले जाते, ज्यामुळे ते जड किंवा चिकट वाटत नाही. हे तेल अनेकदा फायदेशीर, उपचार करणारे आणि मॉइश्चरायझिंग मानले जाते, त्यामुळे ते अनेक त्वचा आणि केसांच्या उत्पादनांमध्ये एक घटक म्हणून आढळते.

६. पारंपारिक आरोग्य पद्धती

तिळाचे तेल आयुर्वेदिक औषधी वनस्पतींच्या तयारीमध्ये एक वाहक म्हणून मानले जाते. अभ्यंगमबद्दलच्या आयुर्वेदिक समजानुसार, तिळाच्या तेलाद्वारे शरीरावर तेल लावल्याने रक्ताभिसरण सक्रिय होते, विषारी पदार्थ बाहेर पडतात आणि मन शांत होते. हे तोंडातील बॅक्टेरिया काढून टाकण्यासाठी आरोग्य उपाय म्हणून देखील काम करते, ज्यामुळे तोंडाचे आरोग्य सुधारते, याला साधारणपणे ऑइल पुलिंग म्हणतात.

हे तेल पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये शरीराची ऊर्जा किंवा 'qi' संतुलित करण्यासाठी देखील वापरले जाते. हे पचन सुधारते, यकृत मजबूत करते आणि आरोग्यासाठी योगदान देते असे मानले जाते. या तेलाभोवतीच्या अशा प्राचीन पद्धती अनेक शतकांपासून लोकांनी त्यावर ठेवलेल्या आदर आणि विश्वासाची माहिती देतात.

७. तिळाचे तेल बहुउपयोगी आणि वापरण्यास सोपे आहे

ते खरोखरच अनेक प्रकारे वापरले जाऊ शकते. डीप फ्रायिंग, स्टिर-फ्रायिंग आणि कधीकधी सॅलड ड्रेसिंगसाठी उत्कृष्ट. त्याच्या तीव्र चवीमुळे, अगदी कमी प्रमाणातही साध्या अन्नाला चव येते.

साधारणपणे, तिळाचे तेल दोन प्रकारचे असते: हलके आणि गडद. भारतीय स्वयंपाकात, हलके तेल गडद तेलापेक्षा अधिक पसंत केले जाते, तर पूर्व आशियाई पाककृतीत भाजलेल्या बियांपासून बनवलेले गडद तेल अधिक वापरले जाते. आरोग्याच्या दृष्टीने, तथापि, ते दोन्ही तितकेच फायदेशीर आहेत.

स्वयंपाकाव्यतिरिक्त, तीळ का तेल मालिश, ऑइल पुलिंग आणि नैसर्गिक घरगुती उपचारांसाठी देखील वापरले जाते. त्याचे अनेक उपयोग त्याला खऱ्या अर्थाने बहुउपयोगी तेल बनवतात.

तिळाचे तेल सर्वोत्तम पर्याय का आहे?

तिळाच्या तेलाला त्याच्या लांब इतिहासा, समृद्ध पौष्टिक घटक, उपचारात्मक शक्ती तसेच त्याच्या इतर अनेक उपयोगांमुळे 'तेलाची राणी' असे म्हटले जाते. हे केवळ स्वयंपाकासाठी वापरले जाणारे तेल नाही. हे एक नैसर्गिक उत्पादन आहे जे अनेक प्रकारे आरोग्य, कल्याण आणि सौंदर्याला आधार देते.

प्राचीन काळापासून आजपर्यंत, या तेलाने जगभरात आपले महत्त्व सिद्ध केले आहे. ते स्वयंपाक, मालिश किंवा त्वचेवर वापरले जाऊ शकते आणि त्याचे परिणाम सातत्यपूर्ण असतात. दीर्घकाळ ताजे राहण्याची, रोगांशी लढण्याची आणि शरीराच्या प्रणालींना आधार देण्याची क्षमता यामुळे ते शतकातील सर्वात प्रतिष्ठित तेल बनते.

जर तुम्ही त्या शुद्ध तेलांऐवजी आरोग्यदायी थंड दाबलेल्या पर्यायाकडे वळण्याचा विचार करत असाल, तर तिळाचे तेल हा सर्वोत्तम पर्याय आहे जो बजेटमध्ये देखील येतो.